Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) – Có lẽ hầu hết mọi người đang sử dụng các sàn giao dịch như Binance, Huobi hay Bittrex để mua bán coin không biết rằng chúng đều là những sàn tập trung – các sàn giao dịch được quản lý bởi một công ty/tổ chức và mọi tài sản bạn nạp vào sàn tập trung đều được tổ chức này nắm giữ, chứ không phải là sàn phi tập trung.

san giao dich phi tap trung la gi
Sàn giao dịch phi tập trung là gì?

Vậy sàn phi tập trung là gì? và nó khác gì so với sàn tập trung? Bài viết này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu nhé.

Sàn giao dịch phi tập trung là gì?

Sàn giao dịch phi tập trung (DEX ) tên đầy đủ là Decentralized Exchange là các sàn giao dịch không phụ thuộc vào bên trung gian thứ ba để giữ nguồn tiền của bạn, tất cả các giao dịch của người dùng đều được diễn ra một cách tự động và trực tiếp giữa người dùng với nhau (mạng ngang hàng).

Nói cách khác, DEX – sàn giao dịch phi tập trung trao hoàn toàn quyền kiểm soát nguồn quỹ và các giao dịch về tay người dùng, loại bỏ bên trung gian nhằm tránh các rủi ro về vấn đề bảo mật, hacker, lừa đảo. Ngoài ra, việc đánh thuế hay kiểm soát nguồn tiền của các sàn phi tập trung là rất khó.

Sàn giao dịch tập trung là gì?

Sàn giao dịch tập trung (Centralized Exchange – CEX) là sàn được quản lý bởi một chủ thể nhất định (tổ chức/công ty), các tài sản nạp vào sàn này đều do chủ thể đó quản lý.

Với khái niệm trên, bạn có thể nhận thấy cơ chế hoạt động của loại sàn giao dịch này dường như tương tự với ngân hàng. Bạn cũng cần gửi tài sản của mình cho một bên thứ ba bảo vệ và lưu trữ tài sản của bạn. Việc theo dõi nguồn tiền thực hiện thông qua sàn giao dịch. 

Thực tế, nhiều nhà đầu tư đánh giá với cách thức hoạt động như vậy, họ sẽ lựa chọn gửi tiền vào ngân hàng. Vì đây chủ thể hoạt động dưới sự điều chỉnh và quản lý của Ngân hàng Trung Ương và nhà nước. Các quy định áp dụng lên ngân hàng nghiêm ngặt và khắt khe hơn rất nhiều so với bất kỳ loại hình tổ chức công ty nào. 

Xem thêm : Huobi Token (HT) là gì? Đánh giá Huobi Token, có nên đầu tư?

Ngoài ra, ngân hàng cũng cung cấp các dịch vụ khác cho khách hàng của mình. Các dịch vụ cho vay được thực hiện với lãi suất thấp do chịu sự ràng buộc về lãi suất cao nhất. Với khách hàng, ngân hàng sẽ có độ tín nhiệm cao nhất so với các chủ thể khác. Vì vậy, so với để một ai khác nắm giữ tài sản, gửi ngân hàng là lựa chọn tốt nhất.  

Khác nhau giữa sàn giao dịch phi tập trung (DEX) và sàn giao dịch tập trung (CEX)

Hoạt động song song trong nhiều năm, các sàn giao dịch tập trung và phi tập trung có một số khác biệt cơ bản. Sau đây là tóm tắt những khác biệt quan trọng nhất giữa DEX và CEX:

  • Cách thức hoạt động: trong một DEX, các giao dịch được thực hiện tự động dựa trên các tham số được thiết lập bởi một hợp đồng thông minh. Trong khi đó, các giao dịch thực hiện thông qua một sàn giao dịch tập trung trước tiên phải thông qua hệ thống của CEX và các giao thức tạo lập thị trường trước khi chúng có thể được giải quyết.
  • Lưu trữ dữ liệu: dữ liệu được tạo bởi các giao dịch được thực hiện trong DEX được lưu trữ trong blockchain hỗ trợ cho nền tảng, trong khi dữ liệu từ các giao dịch được thực hiện trong CEX được lưu trữ trong máy chủ.
  • Tạo lập thị trường: DEX thường tuân theo một giao thức Trình tạo thị trường tự động dựa trên một nhóm các token được cung cấp bởi một nhóm các nhà đầu tư với mức đền bù tương ứng. Các CEX dựa vào sổ lệnh để thanh toán các giao dịch và phải tham gia tích cực để cung cấp tính thanh khoản cho các công cụ khác nhau mà khách hàng của họ cần trao đổi.
  • Chi phí giao dịch: giao dịch có thể được thực hiện với chi phí thấp hơn so với DEX do việc loại bỏ khoản chi cho người trung gian. Trong khi đó, CEX cần tính phí giao dịch cao hơn để tài trợ cho chi phí hoạt động và các chi phí pháp lý.
  • Tốc độ giao dịch: hầu hết các blockchain ngày nay khó có thể mang lại tốc độ giao dịch như CEX. Tuy nhiên, khả năng mở rộng là một vấn đề mà blockchain đang nỗ lực thực hiện, vào thời điểm nào đó, DEX nên cung cấp tốc độ giao dịch giống như đồng nghiệp CEX của mình của mình
  • Tính ẩn danh: vì tất cả các giao dịch phi tập trung đều được ghi lại trong blockchain dưới dạng đoạn mã được mã hóa, danh tính của các bên liên quan không cần phải tiết lộ vì chúng sẽ được xác định bằng địa chỉ ví của họ. Trong khi đó, các giao dịch tập trung có nghĩa vụ thu thập thông tin từ khách hàng của họ trước khi thay mặt họ thực hiện giao dịch – đây gọi là quy tắc Biết khách hàng của bạn (KYC).
  • Bảo mật: trên các sàn giao dịch tập trung, mỗi giao dịch được ghi lại bởi một cơ quan trung tâm hoặc chính sàn giao dịch CEX. Trong khi đó, các sàn giao dịch phi tập trung cho phép thực hiện các giao dịch không tin cậy vì thực thi và ghi lại các giao dịch thông qua các hợp đồng thông minh. Vì DEX không giữ tiền của nhà giao dịch nên nguy cơ bị hacker tấn công thấp hơn so với CEX.
CEX VS DEX: SỰ KHÁC BIỆT CHỦ YẾU
Bảng so sánh sự Khác nhau giữa sàn giao dịch phi tập trung (DEX) và sàn giao dịch tập trung (CEX)

Ưu điểm giao dịch phi tập trung (DEX)

  • Dữ liệu từ người dùng vẫn ẩn danh và các giao dịch được lưu trữ trong blockchain.
  • Phí giao dịch thấp hơn do việc loại bỏ người trung gian.
  • Nhiều loại tài sản kỹ thuật số có thể được trao đổi thông qua DEX miễn là ai đó sẵn sàng cung cấp tính thanh khoản cho chúng.
  • Nhà cung cấp thanh khoản được bồi thường đóng vai trò là người tạo lập thị trường.
  • Người dùng có quyền truy cập vào các khóa riêng và kiểm soát tài sản kỹ thuật số của họ.
  • Làm việc độc lập với các quy tắc và không yêu cầu thủ tục xác thực.

Nhược điểm của giao dịch phi tập trung (DEX)

  • Tốc độ giao dịch có thể chậm hơn so với CEX do khả năng mở rộng của blockchain cơ bản vẫn còn hạn chế.
  • Nếu tin tặc thực hiện một cuộc tấn công 51% vào blockchain cung cấp năng lượng cho DEX, dữ liệu giao dịch giả mạo có thể được đưa vào hoặc dữ liệu hiện có có thể bị làm giả.
  • Tính thanh khoản tại DEX phần lớn phụ thuộc vào tính sẵn có của các token, là kết quả của sự gia nhập ngày càng nhiều của các nhà tạo lập thị trường cá nhân. Điều đó có thể dẫn đến mức độ thanh khoản thấp hơn so với CEX đối với các token ít phổ biến hơn.
  • DEX yêu cầu kiến thức sâu hơn về công nghệ blockchain phi tập trung để bắt đầu giao dịch. Ít nhất, người dùng phải học cách nạp tiền vào ví bên ngoài của họ và liên kết nó với giao diện DEX để thực hiện giao dịch. Với CEX, quá trình gửi tiền đơn giản hơn.
  • Công nghệ DEX không cho phép bạn mua tài sản kỹ thuật số bằng tiền định danh. Bạn không thể giao dịch fiat hoặc rút tiền về tài khoản ngân hàng của mình, điều này có thể trở thành rào cản đối với các nhà giao dịch mới.
Những điểm nổi bật của giao dịch phi tập trung
So sánh ưu nhược điểm của sàn giao dịch phi tập trung

DEX hay CEX tốt hơn?

Liệu DEX có thể vượt qua CEX hay các trung gian vẫn được coi là cần thiết trong thế giới tiền điện tử để đảm bảo rằng các giao dịch có thể được thực hiện một cách minh bạch và chính xác?

Đây là một vấn đề đang được tranh luận và nếu bạn quan tâm đến việc tìm hiểu thêm về công nghệ này, bạn nên đọc về tài chính phi tập trung, còn được gọi là DeFi,  về các giao thức và hệ thống cung cấp năng lượng cho phân khúc đang phát triển này của thị trường tiền điện tử. Theo báo cáo tiền điện tử quý 1 năm 2021 của CoinGecko, DEX thống trị một nửa hệ sinh thái DeFi.

DEX thống trị một nửa hệ sinh thái Defi

Chia sẻ quan điểm của mình về chủ đề này, Mikhail Karkhalev, nhà phân tích thị trường tại Capital.com, cho biết:“Không có ưu điểm cụ thể nào của các sàn giao dịch phi tập trung nổi trội hơn với các sàn tập trung. Trong trường hợp xấu nhất, cả DEX và CEX đều có thể bị tấn công hoặc những người sáng lập có thể biến mất cùng với tiền của khách hàng.

Về mặt tốt, CEX vượt trội hơn DEX về khả năng làm việc với các loại tiền tệ fiat và được coi là trực quan hơn. DEX, do bản chất phi tập trung của nó, có thể cung cấp cho bất kỳ ai khả năng khởi chạy token của riêng họ bất cứ khi nào họ muốn. Nghĩa là, trên DEX, bạn có thể làm việc với số lượng tài sản không giới hạn, điều này làm tăng cơ hội kiếm lợi nhuận.

Nói một cách đơn giản, DEX và CEX đều có đối tượng riêng. Tuy nhiên, DEX và lĩnh vực DeFi dường như là xu hướng trong tương lai ”.

Một số sàn giao dịch phi tập trung đang hoạt động

Hiện tại không có quá nhiều sàn giao dịch phi tập trung hoạt động, bởi vì lượng người dùng các sàn DEX chưa nhiều, khối lượng giao dịch thấp. Một số sàn phi tập trung có thể kể đến như: IDEXEtherdeltaBancor NetworkKyber Network0x ProtocolCoinChangeXDDEX,.. Và một số sàn không mấy phổ biến khác mình không kể tên.

Lời kết

Thời gian gần đây, sàn DEX đang chiếm sóng hơn rất nhiều so với CEX và ngày càng được người dùng tin tưởng lựa chọn. Các sàn giao dịch mới được hình thành cũng lựa chọn hình thái DEX.

Trên đây là bài viết “Sàn giao dịch phi tập trung là gì? sự khác nhau giữa sàn giao dịch tập trungphi tập trung” hi vọng sẽ mang đến những thông tin hữu ích nhất cho bạn đọc về loại sàn giao dịch DEX và CEX.

Share.

Leave A Reply